یادداشت: چرا رئیسجمهور روند توسعه انرژیهای تجدیدپذیر را «رضایتبخش» ارزیابی میکند؟/ عزم جزم دولت ایران برای توسعه برق پاک
این یادداشت بر اساس مقاله پژوهشی حسین مهدیزاده- استادیار گروه پژوهشی حقوق پژوهشگاه نیرو- تهیه شده که متن کامل آن در نشریه علمی حقوق آب و برق، بهار 1404 منتشر شده است.
07 بهمن 1404 10:14
آیا سرمایهگذاری در نیروگاههای تجدیدپذیر توجیه اقتصادی دارد؟ کدام مصوبات موجب رونق کسب و کار در تولید برق پاک شده است؟
اگر با این سئوالات مواجه هستید و یا قصد سرمایهگذاری در احداث نیروگاه تجدیدپذیر را دارید، شما را به خواندن یک مقاله علمی دعوت میکنیم.
با انجام دو اقدام مهم وزارت نیرو (ساتبا) مبنی بر «عرضه برق پاک در بورس انرژی» و «تکلیف و تجویز دستگاههای اجرایی به خرید برق پاک»، اینک با قاطعیت میتوان گفت که قاعده عرضه و تقاضا در برق پاک، معنا و مفهوم کامل خود را پیدا کرده است. این اقدامات سبب شده که عرضهکنندگان برق پاک در تمام روزهای سال، در بورس انرژی مشتری داشته باشند.
به گزارش پایگاه خبری پژوهشگاه نیرو، در همین چارچوب، یکی از راهبردهای کلیدی کاپ 29 که اجلاسی متشکل از کشورهای عضو کنوانسیون تغییرات آب و هوایی سازمان ملل است؛ سه برابر کردن ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر در مقیاس جهانی، مد نظر است. دولت چهاردهم نیز با تأکید بر توسعه نیروگاههای خورشیدی و بادی، عزم جدی خود را برای ایفای نقش فعال در این روند جهانی، اعلام کرده است.
کارشناسان معتقدند با ایجاد اطمینان نسبت به بازگشت سرمایه، میتوان این عزم دولت را عملیاتیشده تلقی کرد و مسیر توسعه انرژیهای پاک در کشور را شتاب بخشید.
مصوبات شورای عالی انرژی و دستورالعمل وزارت نیرو؛ موتور پیشران توسعه برق پاک
تصویبنامه هیئت وزیران موجب تسهیل در احداث نیروگاههای تجدیدپذیر شده است. مصوبه شورای عالی انرژی برای دستگاههای اجرایی، تکالیف مشخصی را تعیین کرده که نتیجه آن، رونق خرید و فروش برق پاک در بورس انرژی است.
دستورالعمل وزارت نیرو، وظیفه هر یک از شرکتهای زیرمجموعه از جمله شرکت مدیریت شبکه برق ایران، توانیر و ساتبا را تعیین کرده است. امروزه، برق سبز در بورس انرژی روزانه کشف قیمت میشود و متقاضیان زیادی هم دارد.
مطابق آییننامه رفع موانع برای احداث نیروگاه تجدیدپذیر، وزارت نیرو میتواند مجوز فروش برق تولیدی در تابلوی سبز بورس انرژی را صادر نماید. با توجه به ماده 8 تصویبنامه مورخ 13 آبان 1402 شورای عالی انرژی (با اصلاحیه 1404) مبنی بر تکلیف دستگاههای اجرایی برای تامین بخشی از برق مصرفی خود از طریق انرژی های تجدیدپذیر (و مجاز دانستن آنها برای خرید برق پاک از بورس انرژی)، در تمام روزهای سال، متقاضی و خریدار هست. البته در روزهای اوج مصرف (پیک تقاضا) خریداران برق پاک، تعداد بیشتری هستند و قیمت هم به مراتب، بالاتر از سایر ایام سال است. بدین ترتیب میتوان گفت که مدل بازگشت سرمایه، با دریافت کد بورسی و عرضه برق تولیدی در بورس انرژی به عنوان یک مدل قابل اتکا، ریسک سرمایهگذار را به حداقل ممکن رسانده است.
در شرایط کنونی، گذار از برق فسیلی، برای همسو شدن با جامعه جهانی و کاهش انتشار گازهای گلخانهای، صرفاً با رعایت ملاحظات اجتماعی و اولویتهای اقتصادی کشور، ممکن و میسور است. در صنعت برق کشور، اولویت و تمرکز باید بر ارتقای ظرفیت تولید، بدون مصرف سوخت فسیلی جدید باشد. در واقع، با افزایش بازدهی و کارآیی نیروگاههای حرارتی موجود؛ توسعه برق تجدیدپذیر و البته با مدیریت مصرف، باید در جهت تامین پایدار انرژی برق، حرکت کرد.
متن کامل مقاله منتشر شده و مستندات مروری بر چند مصوبه شتاب دهنده برق پاک به پیوست خبر است.